Acele el koyma bedeli eski tarihte belirlenmişse asıl bedel hesabında aynı fiyatlar mı kullanılır?

Hayır. Acele el koyma dosyasında eski bir tarihte belirlenen fiyatlar, sonradan açılan bedel tespiti ve tescil davasının hesabına aynen taşınmaz. Acele işlemde kıymet takdiri dışındaki işlemler sonradan tamamlanır; bu nedenle ilk yatırılan para nihai bedelin değişmez tutarı değildir. Olağan bedel tespitinde kanun, idarenin belgeleri mahkemeye verdiği günü değerleme bakımından esas alır.

İki dosyanın tarihlerini ve raporlarını yan yana koyun: Acele dosyasındaki değerleme tarihi, fiilî el koyma tarihi, asıl davanın açıldığı tarih ve her raporda kullanılan fiyatların ait olduğu dönem açık olsun. Tarım arazisinde gelir verilerinin, arsada emsal satışların, yapıda resmî birim fiyatlar ile yıpranmanın hangi tarihe göre seçildiği ayrı açıklanmalıdır. Eski raporun toplamına yalnız genel bir artış oranı eklemek, doğru değerleme yönteminin yerine geçmez.

Fiyat tarihiyle taşınmazın fiziksel durumunu da karıştırmayın. İdare el koyduktan sonra bina yıkılmış veya ağaçlar kaldırılmışsa, sonraki keşifte bunların görünmemesi önceki varlıklarının hiç araştırılmamasını haklı kılmaz. Acele dosyasındaki keşif tutanağı, ölçümler, fotoğraflar ve tespitler bu nedenle önemlidir. Öte yandan sonradan yapılan yeni tesislerin hesaba katılması için kanundaki tarih sınırlamaları ayrıca incelenir; bugünkü görüntünün her unsuru bedel hesabına girmez.

Önce yatırılan ve fiilen ödenen tutarı banka belgeleriyle doğrulayın. Yeni hesapla önceki ödemenin ilişkisi rapor ve kararda açık kurulmalıdır; aynı bedel iki defa alınmaz. Nihai tutarın mutlaka belli bir oranda artacağı da söylenemez. İtirazınızda yalnız “fiyatlar eskidi” demek yerine, asıl dosyada yanlış dönemden alınan veri ve bunun hesabı nasıl etkilediğini gösterin.