Tarım reformunda tarlam fazla diye alınacak ama bir kısmı meyve bahçesi ve örnek işletme; bunlar da sıradan tarla gibi zorunlu alıma girer mi?

Hayır, tarım reformunda fazla toprağın alınmasına ilişkin genel hesapta bağ, bahçe ve ağaçlık arazi ile kanundaki koşulları taşıyan örnek işletmeler sıradan tarla gibi değerlendirilmez. Kanun bunları, bölge için belirlenen dağıtım normunun on katını aşan kısmın kamulaştırılabilmesine ilişkin düzenlemenin dışında tutar. Ancak bu, üzerinde birkaç ağaç bulunan her parselin veya sahibinin “örnek işletme” dediği her yerin otomatik olarak kapsam dışı kaldığı anlamına gelmez.

Örnek işletme için kanunda belirli koşullar vardır: Bölgenin şartlarına uygun verimli işletme, modern tarım yöntemleri, tarımsal işletme planı, gerekli araçlar ve son üç yıldaki üretimin bölge ortalamasına göre belirlenen düzeyin üzerinde olması bunlar arasındadır. Bu nedenle işletme planı ve üretim kayıtlarıyla niteliğinizi gösterin. Meyve bahçesi olan kısmın sınırını ve gerçek kullanımını da ayrı belirleyin; bir bölümün niteliğini bütün taşınmaza kendiliğinden yaymayın.

Önemli bir istisna daha vardır. Alan, aynı kanunun millî güvenlik amacıyla düzenleme yapılmasına ilişkin hükmü uyarınca ilan edilmişse, gerektiğinde arazi ve diğer taşınmazların tamamının kamulaştırılabilmesi ayrıca düzenlenmiştir. Bu yüzden yalnız genel bahçe veya örnek işletme istisnasını göstererek her türlü kamulaştırmaya karşı mutlak koruma bulunduğunu söylemek doğru olmaz. Uygulama alanı kararının hangi amaca ve hükme dayandığını öğrenin.

İdareden bahçe ve işletme bölümlerinin hesabını, kullanılan dağıtım normunu, size bırakılacak alanı ve sınıflandırmanın dayanaklarını ayrı göstermesini isteyin. Sulu-kuru arazi ayrımı da hesaba etki eder; kendi imkânınızla sulamanız, bu kanunun hesabında her zaman Devletçe sulanan araziyle aynı değildir. Buradaki istisnalar fazla toprağın tarım reformu kapsamında alınmasına ilişkindir; başka bir kamu projesinin ayrı kamulaştırma yetkisini kendiliğinden ortadan kaldırmaz.