Maden arama ruhsatı olan şirket arazimin mülkiyetini hemen kamulaştırtabilir mi?

Hayır, yalnız maden arama ruhsatı bulunması şirketin arazinizin mülkiyetini hemen alabileceğini göstermez. Maden Kanununun genel düzeninde arama döneminde, kullanma amacıyla sınırlı ve belirli süreli irtifak veya intifa hakkı istenebilir. Ruhsatın verilmesiyle bu arazi hakkının kurulması da aynı işlem değildir; şirketin hangi başvuruya ve karara dayandığını öğrenin.

İşletme aşamasındaki mülkiyet kamulaştırması ayrıca düzenlenmiştir. İşletme faaliyetleri için gerekli özel taşınmazda tarafların anlaşamaması, işletme ruhsatı sahibinin talebi ve Bakanlıkça kamu yararı bulunduğuna karar verilmesi gibi koşullar aranır. Bu yolla edinilen taşınmaz Hazine adına tescil edilir ve ruhsat hukuku sürdükçe madencilikte kullanılmak üzere ruhsat sahibine tahsis edilir. Şirketin bütün ruhsat sahasının tapusunu otomatik kazandığı sonucu çıkarılamaz.

Yine de “arama ruhsatı var, başka hiçbir özel kamulaştırma yolu olamaz” şeklinde kesin bir savunma kurmayın. Güncel kanun stratejik veya kritik madenlere ilişkin faaliyetler için ayrı acele kamulaştırma imkânı düzenler; bunun yetkili makamca belirlenmiş niteliği ve somut işlemin dayanağı gösterilmelidir. Genel kamulaştırma hükmü I. Grup madenler, mıcır ve kaba inşaat, baraj, gölet, liman, yol gibi yapılarda kullanılan yapı hammaddeleri için uygulanmaz. Ruhsat aşamasının yanında madenin türü ve dayanılan özel madde önemlidir.

Ruhsatın güncel örneğini, faaliyet ve parsel planını, istenen hakkın süresini ve varsa kamulaştırma kararını isteyin. Geçici kullanım, işletme için mülkiyet edinimi ve acele el koyma belgelerini aynı saymayın. Arazide çalışma yapılması ayrıca zarar doğurmuşsa yerini ve tarihini belgeleyin; ruhsat sahibinin zarar ve sahayı kullanılabilir bırakma yükümlülüğü arazi hakkından ayrı değerlendirilir. Arama ruhsatını görmek tek başına ne bedelin kesin ödeneceğini ne de yapılan bütün müdahalelerin hukuka uygun olduğunu gösterir.