Taşınmazın toplam bedeli yüksek olsa da kişi başına pay küçük diye bedel tespitindeki itirazımız incelenmedi; paylara bölünerek kesinlik hesabı yapılmasını nasıl tartışırız?

Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, yalnız her paydaşa düşen tutarın küçük olduğu gerekçesiyle bedelin denetlenmesi talebinin kapatılması ciddi bir itiraz konusudur. Tartışma sadece toplam bedelin paylara bölünmesinin hesabı değildir; bu dava türünde bedelin doğruluğunun üst mahkemede incelenebilmesi de söz konusudur.

Anayasa Mahkemesi, malvarlığı davalarındaki parasal kesinlik kuralını kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkin davalar yönünden iptal etmiştir. Gerekçesinde, bu davalarda zaten taşınmazın gerçek değerinin belirlendiğini ve malik lehine hükmedilen bedelin düşük bulunmasının itirazın temelini oluşturduğunu açıklamıştır. Bu özel kapsam, bütün para davalarında parasal sınırların kaldırıldığı anlamına gelmez.

Paydaşlara düşen tutarlar ayrı ayrı esas alınarak istinaf incelemesi yapılmayan bir bireysel başvuruda da Anayasa Mahkemesi, mülkiyet hakkıyla bağlantılı etkili başvuru hakkının ihlal edildiğine karar vermiştir. Ancak taşınmaza yeni bir bedel belirlememiş; ilgili yargı merciinde yeniden değerlendirme yapılmasının yolunu açmıştır. İnceleme hakkı ile sonuçta bedelin artması aynı şey değildir.

Bu nedenle itirazın reddine ilişkin karar, pay oranları ve davanın gerçekten bedel tespit davası olduğunu gösteren belgeler birlikte değerlendirilmelidir. Ret gerekçesine karşı dava türüne özgü iptal ve hak arama güvenceleri açıklanmalı; başvuru süresi ayrıca korunmalıdır. Başka bir tazminat veya alacak davasının kesinlik hesabına, bu özel sonuç doğrudan taşınmamalıdır.