İmar planında belediye hizmet alanı yazması belediyenin arsayı bedelsiz alabileceği anlamına mı geliyor?

Hayır. İmar planında “belediye hizmet alanı” yazması, arsanın bedelsiz olarak belediyeye geçtiği veya belediyenin hemen kullanabileceği anlamına gelmez. Plan, amaçlanan kullanımı gösterir; mülkiyetin hangi işlemle kamuya geçirileceği ayrıca belirlenir.

Bununla birlikte her durumda yalnız nakit kamulaştırma yapılabileceği de söylenemez. Güncel İmar Kanununda belediye hizmet alanı, kanuni arazi ve arsa düzenlemesinde düzenleme ortaklık payına konu olabilen kullanımlar arasındadır. DOP, belirli usul, hesap ve üst sınırlarla uygulanan bir düzenleme payıdır; plan üzerindeki tek satırla bütün parseli bedelsiz alma yetkisi değildir. Geçmiş kesintilerde işlem tarihindeki kural ve geçiş hükümleri ayrıca önemlidir.

Belediyeden onaylı parselasyon planını, dağıtım cetvelini, DOP hesabını ve tescil dayanağını isteyin. Böyle bir işlem yoksa hangi edinim yolunun uygulanacağını sorun. Kanunda arazi ve arsa düzenlemesi yanında ilgili kamu alanlarından karşılama, imar hakkı aktarımı ve kapsamına göre trampa veya satın alma gibi yollar vardır; bir yolun ileride kullanılabilmesi, bugün tamamlanmış olduğu anlamına gelmez.

Tapu zincirinde daha önce terk, bağış veya başka bir devir bulunup bulunmadığını da kontrol edin. “Plan böyle” denilerek bedelsiz devir belgesi imzalamanız isteniyorsa bunun gönüllü devir mi, yoksa mevcut kanuni işlemin belgesi mi olduğunu açıklatın. Sahada inşaata başlanmışsa plan kısıtından ayrı olarak girişin tarihini ve sınırını kayda alın; yalnız plan kararına dayanarak fiilî kullanımın da hukuka uygun olduğunu varsaymayın.