TOKİ kamulaştırmasında konut yerine para istememle projeden daire kabul etmem aynı hak devri midir?

Hayır. TOKİ’nin kamulaştırma bedelini para olarak ödemesini istemenizle projeden daire kabul etmeniz aynı sözleşme içeriği değildir. Nakit bedel, mevcut taşınmazın alınmasının karşılığıdır; daire kabulünde ise size hangi taşınmazın, hangi değer ve koşullarla verileceğinin ayrıca belirlenmesi gerekir. Projede TOKİ adının bulunması her daire teklifini kendiliğinden tamamlanmış kamulaştırma ödemesi yapmaz.

Önce dairenin hangi usulle teklif edildiğini sorun: Kamulaştırma Kanunundaki trampa mı, ayrı konut satış sözleşmesi mi, yoksa özel bir dönüşüm veya iskân anlaşması mı? Kanuni trampada malikin kabulü gerekir; idareye ait, kamu hizmetine ayrılmamış taşınmazla bedelin karşılanması ve değer farkının nakit ödenmesi düzenlenir. Henüz yapılmamış bir dairenin teslim taahhüdünü, bugünden mülkiyetinize geçen hazır bir taşınmazla aynı saymayın.

Eski taşınmazın bedelini, önerilen dairenin değerini, varsa ödeyeceğiniz farkı ve borçlandırmayı ayrı gösteren yazılı hesap isteyin. Dairenin kimliği, teslim ve tapu koşulları, gecikme hâli ve kabulünüzün hangi bedel veya itirazları kapsadığı metinde açık olsun. Yalnız “daireyi seçtim” denilerek teslim zamanı ve ek borç belirsiz bırakılamaz; ayrıca alınan teklif, imzalı nihai anlaşmayla aynı şey değildir.

Daire teklifini kabul etmemeniz kamulaştırmayı kendiliğinden sona erdirmez; anlaşma sağlanamazsa kanuni bedel tespiti ve tescil yolu gündeme gelebilir. Nakit istemek de her dosyada tamamının hemen peşin ödeneceği anlamına gelmez: TOKİ’nin ilgili kanuni görevleri kapsamındaki kamulaştırmalarında iskân projesine bağlanan özel ödeme hükümleri bulunur. Hangi usulün uygulandığını belirleyip imzalı kamulaştırma anlaşmasıyla konut edinim sözleşmesinin sonuçlarını ayrı inceleyin.